Onderzoek: hoeveel tijd staan parkeerplaatsen leeg?

Parkeerplaatsen in België en Vlaanderen staan een groot deel van de tijd ongebruikt. Gemiddeld gaat het om ongeveer 584 uur per maand, wat neerkomt op meer dan 80% van de tijd. Vooral in stedelijke gebieden zoals Antwerpen, Gent en Brugge valt dit op: publieke parkeergarages halen daar vaak maar 30 tot 40% bezetting.

De oorzaken zijn relatief duidelijk: te hoge parkeernormen, een gebrek aan zichtbaarheid van beschikbare plaatsen en veranderende mobiliteitspatronen, zoals minder autobezit in steden en meer autoluwe zones. Dat vertaalt zich in onnodig zoekverkeer: naar schatting bestaat ongeveer 30% van het stadsverkeer uit chauffeurs die op zoek zijn naar een vrije parkeerplaats. Dit zorgt voor extra reistijd, hogere CO₂-uitstoot en inefficiënt ruimtegebruik.

Met een combinatie van slimmer beleid, gedeeld gebruik van parkeerplaatsen en digitale platforms zoals SparkSpot kunnen gemeenten, bedrijven en particulieren die leegstand terugdringen. SparkSpot brengt ongebruikte privéplaatsen in kaart en maakt ze eenvoudig boekbaar, zodat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten.

Leegstand per type parkeerplaats

‍
Niet elke parkeerplaats staat in dezelfde mate leeg. Het type locatie en het gebruikspatroon spelen een grote rol.

Publieke parkeergarages behoren tot de slechtst bezette infrastructuur. In veel steden ligt de bezettingsgraad gemiddeld rond 30 tot 40%. Dat betekent dat deze garages 60 tot 70% van de tijd leegstaan. Ze zijn ontworpen voor piekmomenten, maar buiten spitsuren en grote evenementen blijven veel plaatsen onbenut.

Bij private bedrijfsparkings is de leegstand nog duidelijker. Deze parkings zijn vooral in gebruik tijdens kantooruren. ’s Avonds, ’s nachts en in het weekend blijven ze zo goed als volledig leeg. Op maandbasis gaat het al snel om meer dan 584 uur ongebruikte capaciteit.

In woonprojecten is het beeld gemengd. Vooral bij sociale woningbouw en sommige nieuwbouwprojecten liggen de bezettingsgraden lager dan gepland. Buiten Vlaanderen zijn er voorbeelden van projecten met 29 tot 60% structurele leegstand, wat aangeeft dat parkeernormen en reële vraag niet altijd overeenkomen.

Straatparkeren in stedelijke wijken kent meestal de laagste leegstand. Met een geschatte leegstand van 13 tot 38% is de doorstroming hier hoger. De vraag naar korte parkeerduur is er groter, waardoor beschikbare plaatsen sneller worden ingenomen. Toch betekent dit niet dat de beschikbare capaciteit optimaal wordt benut; vaak zijn er elders in de stad tegelijk lege garages of privéplaatsen.

Waarom parkeerplaatsen langdurig leegstaan

‍
De hoge parkeerleegstand heeft meerdere structurele oorzaken, die elkaar vaak versterken.

Een eerste factor zijn de parkeernormen. Veel gemeenten hanteren nog altijd vaste normen per woning of per kantooroppervlakte. Die normen sluiten niet altijd aan bij de werkelijke vraag, zeker niet in goed ontsloten stedelijke gebieden of bij doelgroepen met lager autobezit. Het resultaat is overcapaciteit, die jarenlang leeg blijft.

Een tweede oorzaak is de beperkte zichtbaarheid en bereikbaarheid van bepaalde parkeerplaatsen. Bedrijfsparkings en privégarages zijn vaak afgesloten, slecht aangeduid of onbekend bij bezoekers. Terwijl bewoners en bezoekers in dezelfde buurt rondjes rijden, blijven die plaatsen ongebruikt.

Veranderende mobiliteitspatronen spelen ook een rol. In grotere steden zien we een daling van het autobezit bij jongeren, meer deelmobiliteit en een verschuiving naar openbaar vervoer en fiets. Tegelijk worden binnensteden autoluwer, waardoor parkeergarages aan de rand van het centrum minder intensief worden gebruikt dan voorzien.

Daarbovenop werken openingstijden leegstand in de hand. Een bedrijfsparking die alleen tijdens kantooruren toegankelijk is, kan ’s avonds en in het weekend perfect dienstdoen voor bewoners, bezoekers of evenementbezoekers, maar dat gebeurt vaak niet.

Tot slot is er een duidelijke mismatch tussen vraag en aanbod door een gebrek aan realtime informatie. Chauffeurs weten niet waar vrije plaatsen beschikbaar zijn, terwijl die elders gewoon leeg staan. Zonder digitale tools blijven die verborgen capaciteit en het zoekverkeer naast elkaar bestaan.

‍
Hoe overheden parkeerleegstand kunnen verminderen

‍
Gemeenten en steden hebben verschillende hefbomen om parkeerleegstand structureel aan te pakken.

Een eerste stap is het flexibiliseren van parkeernormen. In plaats van vaste aantallen per functie kan gewerkt worden met bandbreedtes, lagere normen in goed bereikbare gebieden en meer ruimte voor gedeeld gebruik. Onderzoek wijst erop dat gerichter sturen van parkeervraag kan leiden tot ongeveer 25% minder benodigde parkeeroppervlakte.

Ook tarieven kunnen slimmer worden ingezet. De prijselasticiteit van parkeren is relatief laag, maar dynamische tarieven – duurder in drukke straten, voordeliger in garages of op randparkings – kunnen de druk beter spreiden in tijd en ruimte.

Gedeeld parkeren is een derde belangrijke pijler. Gemeenten kunnen de regelgeving versoepelen zodat bedrijfsparkings buiten kantooruren makkelijker toegankelijk worden voor bewoners en bezoekers. Zo wordt dezelfde infrastructuur door verschillende gebruikersgroepen benut.

Daarnaast kan het bewust reduceren van parkeerplaatsen in de openbare ruimte een positieve impact hebben. Door een deel van de straatparkeerplaatsen anders in te vullen – bijvoorbeeld als fietsparking, groenstrook of verblijfsruimte – verschuift de vraag richting bestaande garages en privéplaatsen. Steden zoals Utrecht en Amsterdam tonen al hoe het schrappen van parkeerplaatsen de openbare ruimte efficiënter kan maken.

Digitale oplossingen en data zijn daarbij onmisbaar. Zonder inzicht in bezettingsgraden is het moeilijk om beleid bij te sturen. Platforms zoals SparkSpot genereren data over gebruikspatronen, reserveringen en vraagpieken, die kunnen bijdragen aan een beter onderbouwd parkeerbeleid.

Digitale tools voor efficiënter parkeergebruik

‍
Digitale tools maken het mogelijk om bestaande parkeercapaciteit beter te benutten zonder nieuwe infrastructuur te bouwen.

Platforms die realtime inzicht geven in beschikbare plaatsen verlagen het zoekverkeer. Bestuurders kunnen vooraf een plaats reserveren, wat de kans verkleint dat een parking leeg blijft terwijl er elders vraag is. Zeker in drukke stadscentra zorgt vooraf reserveren voor meer zekerheid en een hogere bezettingsgraad.

Filteropties spelen hierbij een belangrijke rol. Steeds meer bestuurders zoeken bijvoorbeeld expliciet naar parkeerplaatsen met een laadpunt voor elektrische wagens. Door dergelijke filters aan te bieden, kan de juiste gebruiker sneller de juiste plaats vinden.

Geïntegreerde betalingssystemen maken het proces bovendien eenvoudiger. Betalen via app of platform neemt de drempel weg van fysieke tickets, parkingautomaten of lokale parkeerapps. Dat verhoogt het gebruiksgemak en stimuleert hergebruik.

SparkSpot past in deze ontwikkeling door ongebruikte privéplaatsen – zoals opritten, garageboxen en bedrijfsparkings – zichtbaar en boekbaar te maken voor een breder publiek. Zo wordt ‘verborgen’ capaciteit actief ingezet.
‍

‍
Praktisch advies voor eigenaars van parkeerplaatsen

‍
Eigenaars van parkeerplaatsen, zowel bedrijven als particulieren, kunnen leegstand omzetten in een bijkomende inkomstenstroom.

Een eerste stap is het zichtbaar maken van ongebruikte plaatsen via een platform zoals SparkSpot. Bedrijfsparkings kunnen buiten kantooruren beschikbaar worden gesteld; particulieren kunnen hun oprit of garage aanbieden wanneer ze zelf niet parkeren, bijvoorbeeld tijdens werkdagen of vakantie.

Flexibele beschikbaarheid is een belangrijke troef. Door tijdvakken af te stemmen op de lokale vraag – drukke kantooruren, winkelzaterdagen, evenementen in de buurt – wordt de bezettingsgraad snel hoger. SparkSpot laat eigenaars zelf kiezen wanneer hun plaats boekbaar is.

Voorzieningen kunnen het verschil maken. Plaatsen met laadpunten voor elektrische voertuigen zijn aantrekkelijker en kunnen vaak tegen een hogere prijs worden aangeboden. Hetzelfde geldt voor overdekte plekken of locaties dicht bij het centrum of een station.

Prijszetting verdient ook aandacht. In steden als Antwerpen zijn via SparkSpot vaak plaatsen beschikbaar die tot 40% goedkoper zijn dan parkeren op straat, afhankelijk van locatie en tijdstip. Eigenaars doen er goed aan hun tarieven te spiegelen aan het lokale niveau en duidelijke meerwaarde te bieden.

Een vlotte reactie op boekingsaanvragen en duidelijke instructies bij aankomst verhogen de kans op positieve reviews en herhaalde boekingen. Het gebruik van een betrouwbaar platform met geïntegreerde betalingen en communicatie, zoals SparkSpot, maakt het beheer voor eigenaars eenvoudig en transparant.

Indicatieve voorbeelden van dagprijzen en voorzieningen:
- een garagebox met laadpunt (bijvoorbeeld 3,7 kW) kan een hogere dagprijs halen dan een gewone openluchtplek;
- een parkeerplaats met 11 kW-laadpunt is interessant voor wie langer parkeert en wil laden tijdens het verblijf;
- een eenvoudige oprit zonder extra voorzieningen kan aantrekkelijk zijn door de lagere prijs en goede ligging.

De exacte bedragen hangen af van locatie, vraag en type gebruiker, maar het principe blijft: hoe beter de combinatie van prijs, ligging en voorzieningen, hoe kleiner de kans op leegstand.
‍

Case: hoe sparkspot parkeerleegstand vermindert

‍
SparkSpot is een online platform dat eigenaars van ongebruikte parkeerplaatsen koppelt aan bestuurders die op zoek zijn naar een plek in Vlaanderen. Het platform zet vooral in op gebruiksgemak, transparantie en flexibiliteit.

Via een eenvoudige zoekfunctie kunnen gebruikers plaatsen vinden op adres of buurt. Filters maken het mogelijk om te selecteren op type plek (garagebox, parkeerplaats, oprit, motorparking) en voorzieningen zoals laadpunten voor elektrische wagens. Elke locatie toont praktische informatie, zoals afstand tot het stadscentrum of belangrijke punten in de buurt.

Het boekings- en betaalsysteem verloopt volledig digitaal. Bestuurders reserveren en betalen vooraf, waardoor zij zeker zijn van hun plaats. Eigenaars krijgen een duidelijk overzicht van toekomstige boekingen, inkomsten en beschikbaarheid. Dat vermindert misverstanden en ad-hocafspraken.

Eigenaars houden de controle over prijs en beschikbaarheid. Ze kunnen de kalender aanpassen, tijdelijk blokkeren of net extra capaciteit aanbieden bij evenementen in de buurt. Het platform geeft realtime aan hoeveel plaatsen beschikbaar zijn, wat zorgt voor transparantie voor alle gebruikers.

In steden zoals Antwerpen biedt SparkSpot vaak voordeligere alternatieven dan parkeren op straat. Dat maakt het interessant voor bestuurders die kosten willen besparen, terwijl eigenaars extra inkomsten halen uit ruimte die anders leeg zou blijven. SparkSpot rekent doorgaans enkel een commissie aan bij succesvolle reserveringen, wat de drempel om te starten laag houdt.

Door bestaande privé-infrastructuur open te stellen, draagt SparkSpot bij aan een efficiënter gebruik van de totale parkeercapaciteit in Vlaanderen. Dit is een concreet alternatief voor het bijbouwen van nieuwe parkings, met voordelen voor zowel eigenaars, gebruikers als steden.
‍

Samenvatting en vervolgstappen

‍
De beschikbare cijfers tonen aan dat parkeerleegstand geen detailprobleem is. Parkeergarages, bedrijfsparkings en privéplaatsen staan vaak het grootste deel van de tijd leeg, terwijl in dezelfde wijken parkeerdruk en zoekverkeer hoog blijven. Oorzaken zijn onder andere te hoge parkeernormen, beperkte zichtbaarheid, veranderende mobiliteit en strikte openingstijden.

Het verminderen van parkeerleegstand levert duidelijke voordelen op: minder zoekverkeer, lagere uitstoot, efficiënter ruimtegebruik en budgetvoordeel voor bestuurders en eigenaars. Door bestaande infrastructuur slimmer in te zetten, ontstaat bovendien ruimte voor andere functies, zoals groen, fietsvoorzieningen of verblijfsplekken.

Digitale platforms zoals SparkSpot maken het mogelijk om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen zonder grote infrastructuurinvesteringen. Ze brengen ongebruikte privéplaatsen in kaart, bieden reservering en betaling in één systeem en genereren data waarmee steden en gemeenten hun beleid kunnen verfijnen.

Concrete vervolgstappen per doelgroep:
- beleidsmakers kunnen parkeernormen herzien, gedeeld gebruik mogelijk maken en digitale oplossingen opnemen in hun parkeerbeleid;
- stedenbouwkundigen kunnen parkeerstrategieën integreren in bredere mobiliteitsplannen en ruimte geven aan flexibele, deelbare parkeercapaciteit;
- eigenaars van parkeerplaatsen kunnen hun ongebruikte capaciteit zichtbaar maken via platforms als SparkSpot en zo leegstand omzetten in inkomsten;
- Vlaamse steden en gemeenten kunnen samenwerken met dergelijke platforms om de druk op straatparkeren te verlagen zonder extra beton bij te bouwen.

Een structurele aanpak vraagt om continue monitoring van bezettingsgraden en gebruikspatronen. Door data te koppelen aan beleid en digitale tools in te zetten, wordt een toekomstgericht parkeerbeleid in Vlaanderen haalbaarder en efficiënter.

‍
Veelgestelde vragen

‍

Waarom staan parkeergarages en bedrijfsparkings zo vaak leeg?

‍
Parkeergarages en bedrijfsparkings zijn meestal ontworpen voor piekbelasting, bijvoorbeeld tijdens spitsuren of grote evenementen. Buiten die momenten is de vraag veel lager. Bovendien zijn bedrijfsparkings vaak afgesloten buiten kantooruren en zijn ze niet zichtbaar of toegankelijk voor bewoners en bezoekers. Daardoor blijft een groot deel van de capaciteit ongebruikt, terwijl er elders in de stad wel parkeerdruk is.

Hoe helpt SparkSpot om parkeerleegstand te verminderen?

‍
SparkSpot brengt ongebruikte privéparkeerplaatsen in Vlaanderen in kaart en maakt ze boekbaar voor bestuurders die een plaats zoeken. Via het platform kunnen gebruikers snel een plek vinden, filteren op bijvoorbeeld laadpunten en meteen reserveren en betalen. Eigenaars bepalen zelf prijs en beschikbaarheid. Zo wordt verborgen capaciteit zichtbaar en daalt de leegstand zonder bijkomende investeringen in nieuwe infrastructuur.

<strong>Wat kunnen gemeenten doen om het gebruik van parkeerplaatsen te optimaliseren?</strong>
Gemeenten kunnen parkeernormen flexibeler maken, inzetten op gedeeld gebruik van privéparkeerplaatsen en digitale reserveringssystemen ondersteunen. Door tarieven te differentiëren tussen straatparkeren en garages, sturen ze de vraag naar efficiënter gebruikte locaties. In combinatie met data over bezetting en gebruikspatronen kunnen ze zo het totale parkeeraanbod beter afstemmen op de werkelijke vraag en tegelijk ruimte vrijmaken voor andere stedelijke functies.

‍